6 สัญญาณเตือน โรคไข้ดำแดง

ไข้ดำแดง (Scarlet fever) หรือชื่อในสมัยก่อน คือ โรคไข้อีดำอีแดง ชื่อนี้คุณพ่อคุณแม่อาจไม่ค่อยคุ้นหูกันเท่าไรนัก แต่ว่าโรคนี้เป็นโรคที่พบได้ในเด็กอายุระหว่าง  2 - 8 ปี ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจตอนบน ร่วมกับการออกผื่นของผิวหนัง จากเชื้อแบคทีเรียสเตรปโตคอคคัส ชนิดเอ ทำให้ผู้รับเชื้อเกิดอาการเจ็บคอ หูอักเสบ ต่อมทอนซิลอักเสบมีหนอง คล้ายกับเวลาเป็นหวัด เพียงแต่เชื้อไข้ดำแดงจะมีลักษณะพิเศษกว่าแบคทีเรียตัวอื่นๆ คือทำให้เกิดผื่นขึ้นตามลำตัว แขนขา เป็นตุ่มเล็กๆ สีแดง จากนั้น 3 - 4 วัน ผื่นสีแดงจะค่อยๆ หลุดลอก จากผดสีแดงจะกลายเป็นสีคล้ำและดำขึ้นมาแทน จึงเป็นที่มาของชื่อ "ไข้ดำแดง"

โรคไข้ดำแดงเป็นโรคที่ติดต่อผ่านกันได้เหมือนไข้หวัด ผ่านทางการไอ จามรดกัน ซึ่งเด็กที่เป็นโรคนี้จะมีอาการไข้และเป็นผื่นที่มีลักษณะเฉพาะของผื่นผิวหนัง โดยทั่วไปผื่นจะกระจายทั่วตัวในเวลา 2 - 3 วัน ซึ่งหากคุณพ่อคุณแม่รู้ทันและสังเกตอาการได้ไว ก็สามารถรักษาได้อย่างรวดเร็ว แต่หากปล่อยไว้นาน ระบบอวัยวะภายในร่างกายของลูก เช่น ไต หัวใจ ปอด อาจติดเชื้อได้ โดยคุณพ่อคุณแม่สามารถสังเกตอาการป่วยของลูกว่าเป็นโรคไข้ดำแดงหรือไม่ จากลักษณะอาการที่ปรากฏ ดังนี้

1. ไข้ขึ้นสูง 
เชื้อไข้ดำแดงมีระยะฟักตัวประมาณ 2 - 4 วัน โดยเด็กจะมีเริ่มมีอาการไข้ขึ้นสูงฉับพลัน ปวดศีรษะ ปวดเนื้อตัว หลังจากนั้นภายใน 1 - 2 วันหลังจากมีไข้ จะออกผื่นเป็นจุดแดงๆ เล็กๆ เริ่มจากที่คอ หน้าอก และกระจายไปทั่วตัวและแขนขาอย่างรวดเร็ว 

2. ผื่นแดง 
ผื่นแดงที่ว่านี้จะเกิดขึ้นภายใน 12 - 48 ชั่วโมงหลังอาการไข้และเจ็บคอ โดยผื่นแดงมักขึ้นบริเวณรอบคอ แล้วกระจายไปทั่วตัวรวมถึงแขนขา ลักษณะของผื่นเป็นตุ่มเล็กละเอียด เมื่อคลำดูจะรู้สึกสากๆ คล้ายกับกระดาษทราย

3. ผื่นแดงเป็นเส้นตามข้อพับ 
ผื่นแดงที่เกิดจากโรคไข้ดำแดงมักไม่ขึ้นที่ใบหน้า แต่จะขึ้นตามลำตัว และมีสีเข้มขึ้นตามร่องหรือรอยพับตามผิวหนัง โดยเฉพาะที่คอ รักแร้ ข้อพับแขน ข้อพับขา และขาหนีบ ซึ่งจะเห็นเป็นเส้นสีแดงพาดตามขวางหลายเส้น เกิดจากการแตกของเส้นเลือดฝอย โดยเส้นเหล่านี้จะยังคงอยู่ต่อไปอีก 1 - 2 วันหลังผื่นตามตัวหายไป 

4. หน้าแดง 
นอกจากเด็กที่เป็นโรคไข้ดำแดงจะมีอาการผื่นขึ้นตามตัวแล้ว คุณพ่อคุณแม่ยังสามารถสังเกตอาการได้จากใบหน้าของลูก คือ เด็กจะมีอาการหน้าแดง แก้มแดง ริมฝีปากสีแดงจัด แต่รอบๆ ริมฝีปากซีดขาว

5. ลิ้นบวมแดง 
ในระยะแรกของอาการป่วยโรคไข้ดำแดงนั้น ลิ้นของเด็กจะเป็นฝ้า และมีตุ่มแดงๆ คล้ายผลสตรอว์เบอร์รีที่ยังไม่สุกดี แต่เมื่อระยะเวลาผ่านไปประมาณ 2 - 3 วัน ทั้งลิ้นและคอจะแดงขึ้นเรื่อยๆ จนมีสีแดงคล้ายผลสตรอว์เบอร์รีสุก ในเด็กบางคน อาจมีอาการต่อมทอนซิลอักเสบ บวมแดงและมีจุดหนองขาวๆ ได้เช่นกัน 

6. ไอ เจ็บคอ 
หากลูกน้อยมีอาการไอ และเจ็บคอมากจนกลืนอะไรไม่ค่อยได้ อาจเกิดจากต่อมทอนซิลอักเสบ คุณพ่อคุณแม่จึงควรหมั่นสังเกตช่องปาก เช่น เพดานปาก เยื่อบุปากของลูก ว่ามีอาการแดง อักเสบ เป็นหนองหรือไม่อย่างไร

โรคไข้ดำแดง เป็นโรคที่ไม่มีอาการร้ายแรงจนเป็นอันตราย แต่หากไม่ได้รับการรักษาที่ดี เชื้อของโรคดำแดงอาจลุกลามไปยังบริเวณใกล้เคียง ส่งผลให้เกิดอาการแทรกซ้อนต่าง ๆ เช่น หูชั้นกลางอักเสบ ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ ไซนัสอักเสบ ฝีทอนซิล ปอดอักเสบ บางรายอาจรุนแรงจนถึงขั้นเชื้อแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้เยื่อหุ้มสมองอักเสบ รวมไปถึงเกิดโรคแทรกซ้อนที่สำคัญ คือ ไข้รูห์มาติก และหน่วยไตอักเสบเฉียบพลัน ซึ่งมักจะเกิดหลังต่อมทอนซิลอักเสบประมาณ 1-4 สัปดาห์ ต้องทำการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะเป็นเวลา 10 วัน จะช่วยลดการเกิดของภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้ได้